Το «καινούριο σύστημα της Ευρωπαϊκής Οικονομικής διακυβέρνησης» απαιτεί περισσότερη λιτότητα

Αναδημοσίευση από το Αριστερό Βήμα:

Του Leigh Phillips από τον EUobserver (euobserver.com)

[Επισκόπηση των εγγράφων που παρέχουν συστάσεις στα 27 κράτη μέλη. Στο τέλος του άρθρου, ακολουθούν τα βασικά τους σημεία.]

Το ευρω-αφεντικό χτύπησε το μαστίγιο. Όση λιτότητα κι αν επιβάλλεται από τα κράτη μέλη της ΕΕ, απλά δεν είναι αρκετή. Αυτό είναι το επιτακτικό μήνυμα της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, η οποία εξαγγέλει τις συστάσεις της προς τα 27 κράτη μέλη, στα πλαίσια του νέου συστήματος που εφαρμόζει μια ριζικά συγκεντρωτική διαδικασία επίβλεψης και διόρθωσης των εθνικών οικονομικών πολιτικών από την ΕΕ, και που θεσμοθετήθηκε για να αντιμετωπιστεί η κρίση: το σύστημα είναι γνωστότερο και ως «ευρωπαϊκό εξάμηνο». «Είμαστε στη φάση της εφαρμογής του συστήματος της Οικονομικής Διακυβέρνησης», δήλωσε ο Πρόεδρος της Επιτροπής, Ζοζέ Μανουέλ Μπαρόζο στη συνεδρίαση του Ευρωκοινοβουλίου στο Στρασβούργο την περασμένη εβδομάδα, ανακοινώνοντας τα «αποκαλυπτήρια» των 27 λεπτομερειακών εθνικών προγραμμάτων, με τα οποία υπαγορεύεται στα κράτη μέλη τι κάνουν σωστά και τι λάθος με τις φορολογικές τους πολιτικές και τι πρέπει να κάνουν για να «διορθώσουν» τις οικονομίες τους.

Το πράγμα πάει πέρα από μια απλή νέα επίκληση για λιτότητα: πρόκειται για επίκληση για βαθύτερη από ποτέ φιλελευθεροποίηση της ευρωπαϊκής οικονομίας. Από τις επεμβάσεις στις συλλογικές διαπραγματεύσεις με στόχο τις μειώσεις μισθών, ως την απελευθέρωση των απολύσεων, αλλά και μέχρι την απομάκρυνση από την αναλογική φορολόγηση, μέσω αυτού του καινούριου συστήματος, η ΕΕ ελπίζει να μεταμορφώσει εντελώς τις οικονομίες των κρατών μελών της, ώστε να γίνουν πιο ανταγωνιστικές σε σχέση με εκείνες των Ηνωμένων Πολιτειών, της Κίνας και των αναδυόμενων οικονομικών δυνάμεων.
Υπό το νέο εξαμηνιαίο σύστημα, που επαναλαμβάνεται σε ετήσια βάση, η Επιτροπή σκιαγραφεί κάθε Γενάρη, μια γενική ιδέα της επιδιωκόμενης εικόνας των εθνικών οικονομικών πολιτικών για την ακόλουθη περίοδο, έγγραφο το οποίο κατόπιν υιοθετείται από το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο του Μαρτίου, που αντιπροσωπεύει τα κράτη μέλη.

Τα 27 κράτη έπειτα υποβάλλουν τους προϋπολογισμούς τους και τον ευρύτερο οικονομικό σχεδιασμό τους στην Επιτροπή –προτού να τα υποβάλλουν στα εθνικά κοινοβούλια- προκειμένου η Επιτροπή να ελέγξει αν είναι επαρκώς αυστηρά. Κατόπιν, τον Ιούνιο, στο παρόν και προτελευταίο στάδιο της διαδικασίας, η Επιτροπή εγκρίνει το σχεδιασμό, επισημαίνοντας τι πρέπει να διορθωθεί, παρουσιάζοντας μια σειρά από συστάσεις, που επίσης πρέπει να εγκριθούν από το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο (φέτος στις 24 Ιουνίου)Κατά τους επόμενους 12-18 μήνες, οι κυβερνήσεις πρέπει να εφαρμόσουν όλες τις αλλαγές που υπαγορεύτηκαν από την Επιτροπή και το Συμβούλιο. Αν πρόκειται για κράτη μέλη της Ευρωζώνης, αυτή η εποπτεία ενισχύεται από την επιβολή αυστηρών στις παραβατικές κυβερνήσεις προστίμων που μπορεί να φτάνουν ως και το 0,5% του ΑΕΠ. Για μια οικονομία του μεγέθους της Ισπανίας, ένα τέτοιο πρόστιμο θα μπορούσε να φτάσει τα 5.25 δις ευρώ.

Καθώς ανακοίνωνε τις συστάσεις, ο Πρόεδρος της Επιτροπής, ενοχλημένος από τις κατηγορίες για υπέρβαση εξουσίας, αρνήθηκε πως η Επιτροπή αντικαθιστά τα εθνικά κοινοβούλια: «Δεν πρόκειται για υπαγόρευση πολιτικής… Οι εθνικές κυβερνήσεις διατηρούν την ευθύνη της εφαρμογής της οικονομικής πολιτικής στα κράτη μέλη». «Όμως ο αντίκτυπος αυτών των πολιτικών δεν σταματά πλέον στα εθνικά σύνορα», συνέχισε,εκθέτοντας το επιχείρημά του υπέρ της αναγκαιότητας μιας τέτοιας άνευ προηγουμένου συγκεντρωτικής πολιτικής: «Η Επιτροπή είναι το μοναδικό θεσμικό όργανο με πολιτική αυτονομία, τεχνογνωσία και πανευρωπαϊκή προοπτική, που είναι σε θέση να επιβλέπει μια τέτοια διαδικασία».

Η Επιτροπή πάντως αναγνώρισε το θυμό που οι απλοί Ευρωπαίοι νιώθουν εξαιτίας της λιτότητας και των φιλελεύθερων μέτρων που ήδη επιβλήθηκαν σε απάντηση προς την κρίση, αλλά υπογραμμίζει πως δεν υπάρχει εναλλακτική και πως αυτές οι αλλαγές θα έπρεπε να είχαν γίνει ήδη εδώ και χρόνια.
«Υπάρχει δυσαρέσκεια μεταξύ των πολιτών σε πολλά κράτη μέλη» παραδέχεται ο Μπαρόζο στο κεντρικό έγγραφο που παρουσιάζει τις αλλαγές που χριεάζεται να γίνουν. «Παρ’όλ’αυτά, υπό το βάρος των περιστάσεων, πολλές αλλαγές χριεάζονται για να αντιμετωπιστούν οι δομικές αδυναμίες, που αποφεύχθηκαν για χρόνια και τώρα σχεδιάζονται ή εφαρμόζονται». Το μότο –του οποίου οι διατυπώσεις ποικίλλουν, αλλά η ουσία είναι η ίδια- επαναλαμβάνεται σε όλα τα έγγραφα: «Το περιθώριο φορολόγησης είναι πολύ περιορισμένο». «Γνωρίζουμε πως το να πετύχουμε τους στόχους που συλλογικά θέσαμε όλοι μαζί, σημαίνει συχνά σκληρές επιλογές. Αλλά αν αυτές οι προσπάθειες γίνουν με σοβαρότητα από όλους, θα επιτρέψουν στην Ευρώπη να αφήσει την κρίση πίσω της και εξασφαλίσει τη μελλοντική μας ευμάρεια».
Πράγματι, με μόλις πέντε κεντρο-αριστερές κυβερνήσεις να απομένουν εντός ΕΕ (δύο από τις οποίες, στην Ελλάδα και την Ισπανία, παραπαίουν), μετά από μια σειρά εκλογικών αναμετρήσεων, η δεξιά που ελέγχει επίσης και τα τρία βασικά ευρωπαϊκά θεσμικά όργανα, νιώθει ολοένα ισχυρότερη και σίγουρη πως ο αυξανόμενος αριθμός απεργιακών κινητοποιήσεων και διαμαρτυριών αποτελούν μια μη αντιπροσωπευτική ενόχληση. Πιστεύει πως οι περισσότεροι πολίτες εγκρίνουν τη στρατηγική της λιτότητας.

Μιλώντας σε δημοσιογράφους την περασμένη Τρίτη, ο Μπαρόζο, συντηρητικός ο ίδιος, σημείωσε πως στην πατρίδα του, την Πορτογαλία, τα κόμματα που απέριψαν τη λιτότητα αντιμετώπισαν εκλογική αποτυχία.

«Ανεπαρκής φιλοδοξία, ασάφεια, έλλειψη εστιασμού»

Σε γενικές γραμμές, τα συμπεράσματα της Επιτροπής είναι πως τα οικονομικά προγράμματα που υποβλήθηκαν από τα κράτη μέλη, γενικά αντικατοπτρίζουν τις προτεραιτότητες που σκιαγραφήθηκαν το Γενάρη, αλλά πως ορισμένες χώρες, σύμφωνα με το Μπαρόζο «επιδεικνύουν μια ασάφεια, δεν εξειδικεύουν επαρκώς». «Πολλά κράτη μέλη χρειάζεται να επιδείξουν μεγαλύτερη φιλοδοξία σε ό,τι αφορά την φορολογική εναρμόνιση», είπε. Η Επιτροπή, επίσης, περιέγραψε πολλά από τα προτεινόμενα μέτρα ως «ασαφή, χωρίς εστίαση». Οι γενικές συστάσεις του εξαμήνου για όλα τα κράτη μέλη καλούν σε επανεξέταση του μισθολογίου, ώστε να διασφαλίζεται η αναλογία με την παραγωγικότητα και να μην υπονομεύεται ο ανταγωνισμός. Παράλληλα, αποσκοπούν στην άυξηση του θεσμικού οροίου συνταξιοδότησης σε όλη την Ευρώπη, συνδέοντας τις τακτικές αναπροσαρμογές με τις αλλαγές στο μέσο όρο ζωής. Η πρόωρη συνταξιοδότηση θα πρέπει σταδιακά να καταργηθεί.

Αυτές οι μεταρρυθμίσεις δεν θα είναι εύκολο να εφαρμοστούν σε πολλά μέρη. Η προσπάθεια να αυξηθεί το όριο συνταξιοδότησης στη Γαλλία πέρισυ προκάλεσε μεγάλες απεργίες και μπλόκα που παρέλυσαν το μεγαλύτερο μέρος της χώρας, καθώς όσοι αντιδρούν, υποστηρίζουν πως τέτοιες αλλαγές χτυπούν κυρίως τα χαμηλά στρώματα και αυξάνουν την ανεργία των νέων. Οι κυβερνήσεις θα έπρεπε να διευκολύνουν τις προσλήψεις και τις απολύσεις, συστήνει η Επιτροπή, αν και κάνοντας χρήση μιας πιο τεχνοκρατικής γλώσσας «κάνει έκκληση για εξισορρόπηση της προστασίας της απασχόλησης». «Δράση κατ’επειγόντως» κρίνεται απαραίτητη ώστε να γίνουν πιο ευέλικτοι οι εταιρικοί νόμοι και να μειωθεί η φορολόγηση των εισοδημάτων.

Οι Βρυξέλλες καλούν επίσης σε μείωση της φορολόγησης της εργασίας, που είναι αναλογική, και αύξηση των φόρων κατανάλωσης, η οποία είναι ίδια για όλους, ασχέτως εισοδήματος. Πολλές χώρες επίσης καλούνται να εισάγουν τα αποκαλούμενα «debt brakes» -νομοθετικές ή συνταγματικές ρυθμίσεις που ενισχύνουν την πειθαρχία στον προϋπολογισμό. Εξάλλου, η πραγματικότητα είναι πως σχεδόν όλες οι χώρες εκτός της Βρετανίας, θα πρέπει να ανεβάσουν τον πήχυ. Πάντως η απειλή που διέπει όλες σχεδόν τις συστάσεις είναι πως ο μαζοχισμός πρέπει να συνεχιστεί.

Τα βασικά σημεία ανά χώρα

Χώρες υπό το ΔΝΤ

Πέντε κράτη (Ελλάδα, Ιρλανδία, Λεττονία, Πορτογαλία και Ρουμανία) έλαβαν μόνο μία σύσταση: να συνεχίσουν την λιτότητα και τις διαρθρωτικές αλλαγές που επιβλήθηκαν σε αντάλλαγμα για το bail out.

Αυστρία
– Επιτάχυνση της μείωσης του ελλείμματος
– Εναρμόνιση του τομεά της Υγείας
– Κατάργηση της πρόωρης συνταξιοδότησης
– Αύξηση του ορίου συνταξιοδότητης των γυναικών
– Αυστηρότερες προϋποθέσεις για τις αναπηρικές συντάξεις
– Μείωση της φορολογίας των μισθών και των ασφαλιστικών εισφορών
– Περαταίρω απελευθέρωση συναλλαγών και επαγγελμάτων

Βέλγιο
– Αύξηση ορίου συνταξιοδότησης
– Μείωση ελλείμματος και εξόδων
– Αναδιάρθρωση της συλλογικής διαπραγμάτευσης μισθών και τιμαριθμικής αναπροσαρμογής ώστε να εναρμονίζονται με τα κέρδη της παραγωγικότητας
– Μετατόπιση της φορολογίας από την εργασία στον ΦΠΑ και την πράσινη φορολόγηση
– Ενίσχυση λιανικής πώλησης και ανταγωνισμού του τομέα της ενέργειας

Βουλγαρία
– Επιτάχυνση της λιτότητας
– Debt brake
– Μεταρρύθμιση συνταξιοδοτικού
– Να παραμείνουν οι μεγαλύτεροι εργαζόμενοι περισσότερο στην απασχόληση
– Αναδιάρθρωση της συλλογικής διαπραγμάτευσης μισθών και τιμαριθμικής αναπροσαρμογής ώστε να εναρμονίζονται με τα κέρδη της παραγωγικότητας
– Κατάργηση του ελέγχου στις τιμές της ηλεκτρικής ενέργειας και του γκαζιού

Κύπρος
– Χρήση επιπλέον εισοδημάτων για τη μείωση του χρέους και του ελλείμματος
– Ενίσχυση της επίβλεψης των τραπεζών και των συνεργατικών πιστωτικών
– Αύξηση του χρόνου συνταξιοδοτικών εισφορών
– Αύξηση της τιμής του νερού
– Σύνδεση οροίου συνταξιοδότησης με μέσο όρο ζωής
– Αναδιάρθρωση της συλλογικής διαπραγμάτευσης μισθών και τιμαριθμικής αναπροσαρμογής ώστε να εναρμονίζονται με τα κέρδη της παραγωγικότητας

Τσεχία
– Περαιτέρω λιτότητα λόγω του ελλειμματικού ισοζυγίου του 2011
– Επιτάχυνση της αύξησης του ορίου συνταξιοδότησης
– Προώθηση της ιδιωτικής σύνταξης
– Αύξηση της μερικής απασχόλησης
– Σύνδεση της χρηματοδότησης των πανεπιστημίων με την αξιολόγηση των επιδόσεων

Δανία
– Επιτάχυνση της μείωσης του ελλείμματος αν βελτιωθεί η οικονομία
– Debt brakes για τοπικές, περιφερειακές και κεντρική κυβέρνηση
– Κατάργηση της πρόωρης συνταξιοδότησης
– Μεταρρύθμιση των αναπηρικών συντάξεων
– Αναδιάρθρωση της νομοθεσίας της χρήσης γης
– Φιλελευθεροποίηση των κοινοτικών και περιφαρειακών δημοσίων συμβάσεων
– Αναδιάρθρωση των κανόνων υποθήκης και της φορολόγησης περιουσίας

Εσθονία
– Μείωση φορολογίας και κοινωνικών εισφορών

Φινλανδία
– Σύνδεση οροίου συνταξιοδότησης με μέσο όρο ζωής
– Περαιτέρω φιλελευθεροποίηση του τομέα των υπηρεσιών, ιδιαίτερα της λιανικής πώλησης
– Χρήση έκτακτων εισφορών για ταχύτερη μείωση του ελλείμματος
– Μέτρα για μείωση των εξόδων του δημοσίου τομέα
– Εισαγωγή διαρθρωτικών αλλαγών για την αντιμετώπιση του δημογραφικού προβλήματος

Γαλλία
– Χρήση έκτακτων εισφορών για ταχύτερη μείωση του ελλείμματος και του χρέους
– Περισσότερα μέτρα για την αναδιάρθρωση του συνταξιοδοτικού
– Χαλάρωση των προστατευμένων επαγγελμάτων
– Ελάχιστο όριο στις αυξήσεις μισθών
– Μετατόπιση της φορολογίας από την εργασία στον ΦΠΑ και την πράσινη φορολόγηση
– Περεταίρω φιλελευθεροποίηση λιανικού εμπορίου, επαγγελμάτων και υπηρεσιών

Γερμανία
– Αναδιάρθωση των περιφαρειακών τραπεζών «Landsbanken»
– Απελευθέρωση των επαγγελμάτων υπηρεσιών και του τομέα βιοτεχνίας
– Επέκταση του debt brake στο περιφερειακό επίπεδο

Ουγγαρία
– Ανεπαρκής λιτότητα
– Χρήση έκτακτων εισφορών για ταχύτερη μείωση του ελλείμματος
– Διευκόλυνση της νομοθεσίας για την επιχειρηματικότητα
– Επέκταση της δικαιοδοσίας του Συμβουλίου φορολογίας (ανεξάρτητη συμβουλευτική αρχή για τον πρϋπολογισμό)
– Χαμηλότερη φορολόγηση εισοδημάτων

Ιταλία
– Επιτάχυνση της μείωσης χρέους και ελλείμματος
– Εισαγωγή debt brake
– Αναδιάρθρωση της προστασίας της απασχόλησης
– Αναδιάρθρωση της συλλογικής διαπραγμάτευσης μισθών και τιμαριθμικής αναπροσαρμογής ώστε να εναρμονίζονται με τα κέρδη της παραγωγικότητας
– Διευκόλυνση απολύσεων
– Περαιτέρω φιλελευθεροποίηση του τομέα των υπηρεσιών

Λιθουανία
– Μείωση κοινωνικών βοηθημάτων και κατάργηση των «αντικινήτρων για εργασία»
– Μετατόπιση της φορολογίας προς τον τομέα της ενέργειας και αύξηση της φορολόγησης της ενέργειας
– Φιλελευθεροποίηση της «πολύ αυστηρής εργατικής νομοθεσίας»
– Αναδιάρθρωση των κρατικών επιχειρήσεων που ρέπουν προς την αναποτελεσματικότητα
– Επιτάχυνση της μείωσης του ελλείμματος
– Debt brake

Λουξεμβούργο
– Περαιτέρω μείωση του ελλείμματος
– Μείωση κινήτρων για πρόωρη συνταξιοδότηση
– Σύνδεση ορίου συνταξιοδότησης με μέσο όρο ζωής
– Αναδιάρθρωση μισθολογίου και σύνδεση με παραγωγικότητα

Μάλτα
– Περισσότερη λιτότητα για πρόληψη του ανισοζυγίου ελλείμματος γοα το 2011
– Debt brake
– Σύνδεση ορίου συνταξιοδότησης με μέσο όρο ζωής
– Αναδιάρθρωση μισθολογίου και σύνδεση με παραγωγικότητα

Ολλανδία
– Σύνδεση ορίου συνταξιοδότησης με μέσο όρο ζωής
– Αύξηση ορίου συνταξιοδότησης
– Σχέδιο για για τη μεταρρύθμιση της μακροχρόνιας φροντίδας των ηλικιωμένων
– Εισαγωγή διοδίων

Πολωνία
– Debt brake
– Κατάργηση πρόωρης συνταξιοδότησης για μεταλλεργάτες και στρατιωτικούς
– Αύξηση ορίου συνταξιοδότησης για τις γυναίκες
– Αναδιάρθρωση κοινωνικής ασφάλισης των αγροτών, ώστε να έχουν κίνητρα να εγκαταλείψουν τον τομέα της γεωργίας
– Εναρμόνιση του κατασκευαστικού τομέα

Σλοβακία
– Debt brake για την κεντρική κυβέρνηση και τις κοινωνικές ασφαλίσεις
– Δημιουργία Συμβουλίου φορολογίας (ανεξάρτητη συμβουλευτική αρχή για τον πρϋπολογισμό)
– Σύνδεση ορίου συνταξιοδότησης με μέσο όρο ζωής

Σλοβενία
– Εισαγωγή κινήτρων για καθυστερημένη συνταξιοδότηση
– Μείωση ασυμμετρίας μεταξύ μόνιμων εργαζομένων και συμβασιούχων

Ισπανία
– Περισσότερο περιορισμό εξόδων αν τα εισοδήματα αποδειχτούν χαμηλότερα από ό,τι έχει προβλεφθεί
– Debt brake για την εθνική και τις περιφερειακές κυβερνήσεις
– Προειδοποιήσεις προς το Κοινοβούλιο για εισαγωγή αλλαγών στη νομοθεσία για την αύξηση του ορίου συνταξιοδότησης
– Περεταίρω μέτρα για αύξηση του ορίου συνταξιοδότησης
– Αναδιάρθρωση του «δυσκίνητου» συστήματος συλλογικών συμβάσεων, πέραν των τρεχουσών μεταρρυθμίσεων της αγοράς εργασίας
– Προοδευτική κατάργηση συλλογικών συμβάσεων
– Τερματισμό της αυτόματης ανανέωσης των συλλογικών συμβάσεων
– Κατάργηση της ΑΤΑ
– Ευέλικτη μισθοδοσία
– Μείωση των εργοδοτικών εισφορών για τις κοινωνικές ασφαλίσεις και αντικατάσταση των χαμένων εισοδημάτων αυξημένο ή διευρυμένο ΦΠΑ και αύξηση της φορολόγησης της ενέργειας και των καυσίμων

Σουηδία
– Μεταρρύθμιση των νόμων σχετικά με την υποθήκη
– Μεταρρύθμιση των φόρων ιδιοκτησίας
– Μεταρρύθμιση των ελέγχων ενοικίων και των επιχορηγήσεων

Βρετανία
– Προειδοποιήσεις για την «διολίσθηση» στη μείωση των εξόδων
– Περαιτέρω ανταγωνισμό για τον τραπεζικό τομέα

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s