όταν η γλώσσα σκοτώνει: τι είναι η ρητορική μίσους;

Τι είναι η ρητορική μίσους; Και γιατί είναι τόσο επικίνδυνη;

της Αλεξάνδρας Βασιλείου

Tο ότι η γλώσσα τσακίζει κόκκαλα είναι κάτι που ο απλός λαός το ξέρει πολύ καλά εδώ και αιώνες. Συχνά δε τα τσακίζει στην κυριολεξία, καθώς η γλώσσα, ο λόγος, μπορεί να είναι ο πρόδρομος της σωματικής βίας, προλειαίνοντας το έδαφος για ξυλοφόρτωμα, ακόμα και φόνο.

Τον Δεκέμβριο 2009 η Ομοφυλοφιλική και Λεσβιακή Κοινότητα Ελλάδας οργάνωσε μια ημερίδα για τη ρητορική μίσους με αφορμή τη δίκη του Λύο Καλοβυρνά και του 10% επειδή άσκησαν δριμεία κριτική εναντίον των κηρυγμάτων μίσους του μητροπολίτη Πειραιώς Σεραφείμ. Στην ημερίδα η κοινωνική ψυχολόγος και ψυχοθεραπεύτρια Αλεξάνδρα Βασιλείου μίλησε εκτενώς για τη ρητορική μίσους και τις επιπτώσεις της.

«I’ve learned that people will forget what you said, people will forget what you did, but people will never forget how you made them feel»
Maya Angelou

«Έχω καταλάβει ότι οι άνθρωποι θα ξεχάσουν αυτά που έχεις πει, οι άνθρωποι θα ξεχάσουν αυτά που έχεις κάνει,
αλλά οι άνθρωποι δεν θα ξεχάσουν ποτέ πως τους έκανες να νιώσουν»
Maya Angelou

Η γλώσσα δεν περιγράφει – δημιουργεί

Νομίζουμε ότι η γλώσσα είναι ένας τρόπος να περιγράφουμε τα όσα βλέπουμε και ζούμε. Ταυτόχρονα όμως ο τρόπος που περιγράφουμε ανθρώπους και καταστάσεις δημιουργεί και την «πραγματικότητα», τον τρόπο που βιώνουμε τον κόσμο. Η γλώσσα μοιάζει «αντικειμενική» αλλά δεν είναι· επηρεάζεται από αξίες και παράγει συνείδηση. Επίσης μπορεί να παράγει βία.

Οι άνθρωποι χρησιμοποιούμε τη γλώσσα:

  • για να πείσουμε άλλους να κάνουν κάτι
  • για να πείσουμε άλλους να πιστέψουν ή να εκφράσουν κάτι
  • για να διασκεδάσουμε ή να κρατήσουμε την προσοχή κάποιου
  • για να κερδίσουμε συμπάθεια
  • για να ελέγξουμε σχέσεις μέσα σε μια ομάδα, το στάτους ή τη φήμη της.

Ρητορική μίσους

Υπάρχουν εκτενέστατες επιστημονικές μελέτες γύρω από την ψυχολογία του μίσους, δηλαδή το πώς το μίσος επηρεάζει τις ανθρώπινες σχέσεις και πώς λειτουργεί ως κοινωνικός παράγοντας και εργαλείο επιβολής ή διατήρησης εξουσίας.

Η ρητορική μίσους:

  • Βασίζεται σε στερεότυπα και κοινωνικές πεποιθήσεις (στερεότυπο: μια υπέρ-απλουστευμένη πεποίθηση για μια ολόκληρη ομάδα, που δεν λαμβάνει υπόψη ατομικές διαφορές).
  • Προσφέρει εύκολες λύσεις και εύκολες απαντήσεις.
  • Δημιουργεί αποδιοπομπαίους τράγους στα κοινωνικά προβλήματα.
  • Συντηρεί τη θεσμική καταπίεση.
  • Επιβεβαιώνει τον κοινωνικό αποκλεισμό.
  • Δημιουργεί ξεκάθαρους διαχωρισμούς ανάμεσα στο «εμείς» και «οι άλλοι».
  • Δεν αφήνει περιθώρια για διάλογο, καθώς βασίζεται σε «αδιαμφισβήτητες αλήθειες» που δεν δέχονται αμφισβήτηση.
  • Προσφέρει ασφάλεια στο ακροατήριο.

Η ρητορική μίσους ξεκινά από ευρέως αποδεκτά στερεότυπα, που δεν αμφισβητούνται από πολλούς. Αν ξεκινούσε με μίσος θα αποξένωνε πολλούς. Λόγου χάρη, οι μετανάστες είναι πιο βρώμικοι, λιγότερο μορφωμένοι, πιο παραβατικοί.

Η υποτίμηση κλιμακώνεται και σταδιακά κερδίζει κοινωνική αποδοχή, αν κανείς δεν την αμφισβητήσει. Σιγά σιγά τα θύματα της ρητορικής μίσους χάνουν την ανθρώπινη μορφή τους· με άλλα λόγια, παύουμε να τους θεωρούμε ανθρώπους σαν κι εμάς, που αξίζουν σεβασμό, και γίνονται κάτι «άλλο», λιγότερο ανθρώπινο, κατακριτέο, άξιο περιφρόνησης, αποκλεισμού έως και τιμωρίας.

Με την επανάληψη, τα αρνητικά μηνύματα για μια συγκεκριμένη ομάδα γίνονται αποδεκτά ως «αυταπόδεικτες αλήθειες», και οι ακροατές συνηθίζουν την απάνθρωπη ορολογία.

Πώς επηρεάζει η ρητορική μίσους;

Η ρητορική μίσους είναι επίθεση στην ταυτότητα. Ο άλλος δεν σου επιτίθεται για κάτι που κάνεις αλλά για κάτι που είσαι. Δεν κατακρίνεται η συμπεριφορά σου αλλά η ύπαρξή σου. Δηλαδή σε απορρίπτουν σαν άνθρωπο και μάλιστα παύουν να σε βλέπουν σαν άτομο, αφού σε κάνουν μέρος ενός γενικού συνόλου· δεν είσαι ο Κώστας, η Μαρία, ο Αμίρ: είσαι μετανάστης, πούστης. Κατά συνέπεια η ρητορική μίσους επιδρά ψυχολογικά στο θύμα, προκαλώντας κατάθλιψη, στρες και θυμό.

Σε αυτούς στους οποίους απευθύνεται η ρητορική μίσους:

  • Προκαλεί πόνο σε βαθύ, υπαρξιακό επίπεδο.
  • Αν αντισταθείς σε αυτή, παίρνεις ρίσκο, βάζεις τον εαυτό σου σε κίνδυνο.
  • Αν δεν αντισταθείς, κινδυνεύεις να νιώσεις ενοχή για την υποταγή σου και να εσωτερικεύσεις τα μηνύματα που ακούς.
  • Νιώθεις ότι επιβάλλεται να είσαι αόρατος για να παραμείνεις ζωντανός, με αποτέλεσμα την αυτολογοκρισία, την αυτοαπομόνωση αλλά και τη σταδιακή απέχθεια γι’ αυτό που είσαι και σου δημιουργεί τόσα προβλήματα.
  • Ο χειρότερος κίνδυνος είναι να μουδιάσεις στον πόνο, να μην τον νιώθεις, να τον συνηθίσεις, θεωρώντας ότι έτσι είναι τα πράγματα. Ο πόνος όμως, είναι η σωματική και ψυχολογική διεργασία που προστατεύει τη ζωή.

Η βία που εισπράττουμε παράγει εύκολα αντιβία, που μπορεί να πάρει τη μορφή βίας προς άλλους (π.χ. γινόμαστε βίαιοι εκεί που μας παίρνει να γίνουμε βίαιοι) ή βίας προς τον εαυτό μας (αναπτύσσουμε αυτοκαταστροφικές συμπεριφορές).

Ο ανέκφραστος πόνος γίνεται εύκολα θυμός και οργή. Τον ανέκφραστο πόνο του παρελθόντος τον βιώνουμε στο παρόν ως θυμό. Τον πόνο που περιμένουμε ότι θα νιώσουμε και δεν θα μπορέσουμε να εκφράσουμε, τον βιώνουμε στο παρόν ως άγχος.

Η βία έχει επιπτώσεις και στην οικογένεια, τους φίλους και την κοινότητα των ανθρώπων που αποτελούν στόχο της ρητορικής μίσους. Προκαλεί:

  • Απομόνωση και δυσκολία στο «coming out». Όταν γίνεσαι στόχος ρητορικής μίσους γι’ αυτό που είσαι, δύσκολα το παραδέχεσαι στον περίγυρό σου.
  • Ενοχή για τη συγγένεια ή ενοχή για την αδυναμία να προστατέψει. Οι γονείς και οι φίλοι που ακούνε αρνητικά σχόλια για τους γκέι, νιώθουν ενοχές που δεν μπορούν να τους προστατέψουν ή ενοχές που είναι συγγενείς τους.
  • Αδυναμία να προστατέψεις αυτούς που αγαπάς, με αποτέλεσμα θλίψη, θυμό και ενοχές.

Πώς γεννιέται η ρητορική μίσους;

Η ρητορική μίσους προέρχεται από μια αίσθηση απειλής της ταυτότητας, αυτού που πιστεύουμε ότι είμαστε. Η ανάγκη για ταυτότητα είναι ανθρώπινη και υγιής. Όλες/οι έχουμε πολλές ταυτότητες: είμαστε γυναίκες, άντρες, Έλληνες, Χριστιανοί, άθεοι, εργαζόμενοι, άνεργοι, ομοφυλόφιλοι, ετεροφυλόφιλοι, κ.ο.κ. Συνήθως ταυτιζόμαστε με αυτήν που απειλείται περισσότερο. Ωστόσο υπάρχει ο κίνδυνος αυτή η ταυτότητα να βασίζεται στο «τι δεν είμαι» κι όχι στην στήριξη «αυτού που είμαι». Με άλλα λόγια όταν η ταυτότητά μου βασίζεται στο «δεν είμαι σαν κι αυτούς» παρά στο «είμαι έτσι», γίνεται απειλητική και πηγή άγχους, αφού πρέπει πάση θυσία να διαφοροποιηθούμε από τους απειλητικούς «άλλους». Η διαφοροποίηση είναι εγγενής στην έννοια της ταυτότητας. Το πρόβλημα δημιουργείται όταν αυτή η διαφοροποίηση βλέπει παντού «εχθρούς», δηλαδή όταν «για να υπάρξω εγώ, πρέπει να μην υπάρχει ο άλλος!»

Από τη φύση της η ταυτότητα αντιστέκεται στην αλλαγή. Μόλις αντισταθούμε νιώθουμε πιο δυνατοί μέσα στην ταυτότητα μας. Τις περισσότερες φορές διαφορετικό φαντάζει ή απειλητικό (ευτυχώς που δεν είμαι αυτό το διαφορετικό) ή εξωτικό (μακάρι μια μέρα να γίνω αυτό το διαφορετικό). Λείπει η εκτίμηση του διαφορετικού σαν κάτι ισότιμο, σαν πηγή πλούτου μιας κοινωνίας. Η υγεία μιας κοινωνίας εξαρτάται δε μεγάλο βαθμό από το πως χειρίζεται τη διαφορετικότητα.

Το μίσος έχει πίσω του πόνο. Στη ρητορική μίσους ο πόνος είναι υπαρκτός και για το θύτη και για το θύμα. Ο θύτης νιώθει ότι απειλείται η ταυτότητα του. Το θύμα νιώθει ότι επιβάλλεται να κρύψει την ταυτότητά για να παραμείνει ζωντανό.

Η ρητορική μίσους ως προθάλαμος της βίας

Η ρητορική μίσους είναι συχνά ο ηθικός αυτουργός πίσω από εγκλήματα ενάντια σε μέλη μειονοτικών ομάδων. Το φάσμα της βίας έχει ως εξής:

λεκτική/συναισθηματική κακοποίηση → απειλή βίας → άμεση σωματική βία → έντονη σωματική βία → όπλα → θάνατος.

Για τον λόγο αυτό η ρητορική μίσους απαγορεύεται διά νόμου σε πολλά κράτη, καθώς σιγά σιγά νομιμοποιεί τη βία εναντίον συγκεκριμένων ομάδων.

Η γλώσσα που χρησιμοποιούμε μπορεί να διαιωνίσει τη βλάβη ενός καταπιεστικού συστήματος, ανεξάρτητα από το αν τα θύματα της καταπίεσης συνειδητοποιούν τις προσβολές. Κάποιος μπορεί να καταπιέζεται χωρίς να το αντιλαμβάνεται. Για να μπορεί να το αντιληφθεί, χρειάζεται να μπορεί να αντέξει και τον πόνο. Η άρνηση της καταπίεσης, είναι και μια μορφή έμμεσης/ασυνείδητης άμυνας στον πόνο.

 

Πηγές

πηγή

η κοινωνία στο δρόμο, ο υπουργός στο διάδρομο (της Κομισιόν)

Τη στιγμή που πρωθυπουργός και υπουργοί περιμένουν να παραλάβουν τις επόμενες καταδίκες για τους εργαζόμενους στους διαδρόμους και στους προθαλάμους των Βρυξελλών, άνθρωποι αξιοπρεπείς, που δεν δέχονται τον εξευτελισμό, μαχητές της ζωής και μιας δίκαιης κοινωνίας κατεβαίνουν στο δρόμο. Έχουν το δίκιο με το μέρος τους. Τα όπλα τους είναι η διεκδίκηση, ο αγώνας και η συλλογική δράση. Εν όψει της απεργίας της Τετάρτης ο Δρόμος συνάντησε πρόσωπα που βρίσκονται ή βρέθηκαν το προηγούμενο διάστημα στο δρόμο, διεκδικώντας να μην πληρώσουν μια κρίση που δεν δημιούργησαν. Μας είπαν τις προσωπικές τους ιστορίες και συμφώνησαν  πως μόνη διέξοδος  είναι η μαζική καθημερινή αντίσταση. «Έχουμε πόλεμο» εξάλλου, όπως λένε, και «αν τους αφήσουμε θα μας θάψουν».

 

Ηρακλής Ποζαπαλίδης

εργαζόμενος στην Speedex:

Έχουμε πόλεμο

 

«Δουλεύω 13 χρόνια και όταν άρχισα να συνδικαλίζομαι μου είπαν ότι δεν έχουν πια δουλειά courier για μένα και με υποβίβασαν σε εισπράκτορα. Σε άλλη εταιρία του κλάδου των ταχυμεταφορών απέλυσαν εργαζόμενη χωρίς να της δώσουν αποζημίωση. Στον κλάδο μας έχουν κυριαρχήσει οι ελαστικές σχέσεις εργασίας και το franchise. Πας κάθε μέρα στη δουλειά και δεν ξέρεις ποιον θα βρεις αφεντικό και αν το καινούριο αφεντικό θα σου πληρώνει όλα τα ένσημα ή αν θα επικαλεστεί «περικοπές» κ.τλ. Και αυτές είναι οι εταιρίες που σήμερα διεκδικούν να βάλουν χέρι και στα ΕΛΤΑ, πατώντας στις δικές μας πλάτες.

Σήμερα η κυβέρνηση ζητά από μας τους εργαζόμενους να βάλουμε και πάλι το χέρι στην τσέπη. Είμαστε στον πάτο του βαρελιού, δεν πάει πιο κάτω.

Ό,τι έκαναν οι εργαζόμενοι για το κράτος το έκαναν και δεν πάει άλλο. Συμμετείχαμε στην απεργία στις 10 Φλεβάρη και συμμετέχουμε και στις 24. Άλλο μέσο δεν έχουμε, μόνη προοπτική μας είναι ο αγώνας. Για μένα είναι θέμα “πολέμου”. Έχουμε πόλεμο, από τη μία είναι τα αφεντικά και από την άλλη οι εργαζόμενοι και οι εργάτες. Είναι σαφές πια…»

 

Ντίνα Ροβυθάκη

πρώην εργαζόμενη στον ΟΓΑ με stage

Μόνη λύση η απεργία διαρκείας

 

«Για τεσσεράμισι χρόνια ήμουνα σε καθεστώς μαθητείας μέσω των προγραμμάτων stage στον ΟΓΑ. Όταν πήγα στην υπηρεσία βρήκα σωρούς από εκκρεμείς υποθέσεις. Και εγώ και οι 283 άνθρωποι που δούλεψαν σαν κι εμένα κάναμε δουλειά ίδια με τους μόνιμους υπαλλήλους και σταδιακά η υπηρεσία άρχισε να λειτουργεί πιο αξιόπιστα. Η δουλειά μας ονομάστηκε “εκπαίδευση” για να πληρωνόμαστε λιγότερο και για να δουλεύουμε ανασφάλιστοι. Αν “εκπαιδεύτηκα” επί 4,5 χρόνια ας μου δώσουν τουλάχιστον ένα μεταπτυχιακό…

Σήμερα μας αφήνουν όλους στο δρόμο. Και όχι μόνο αυτό αλλά με τα νέα οικονομικά μέτρα, μας ζητούν να πληρώσουμε εμείς την κρίση που δημιούργησαν. Ας κόψουν από αλλού, από τους εξοπλισμούς, από τις χαριστικές φοροαπαλλαγές και όχι από τους εργαζόμενους. Δεν είναι δική μας αυτή η κρίση. Μόνη μας λύση είναι η κινητοποίηση. Συμμετέχουμε στην απεργία της Τετάρτης που με τα χίλια ζόρια κατάφεραν να συμφωνήσουν από κοινού τα συνδικάτα μας. Η γνώμη μου όμως είναι πως μοναδική λύση είναι η απεργία διαρκείας. Μας φοβούνται και μόνο έτσι θα καταλάβουν τη δύναμή μας».

 

Γιάννης Σκουλής

εργαζόμενος στο εργοστάσιο

της Elite

Δεν θα τους αφήσουμε να μας θάψουν

 

«Είμαι έξι χρόνια στο εργοστάσιο παπουτσιών και σήμερα βρίσκομαι μαζί με τους συναδέλφους μου σε επίσχεση εργασίας. Όταν μας είπε ο ιδιοκτήτης ότι θα το κλείσει, η απόφαση για την κατάληψη του εργοστασίου ήταν ομόφωνη και η παρουσία μας εδώ μαζική.

Εδώ δουλεύουν 170 άτομα, κάποιοι είναι ζευγάρια και δεν μπαίνει κανένας μισθός στο σπίτι τους εδώ και μήνες. Μετά από διαπραγματεύσεις πήραμε μέχρι και το πρώτο δεκαπενθήμερο του Δεκέμβρη.

Σήμερα περιμένουμε τη δανειοδότηση της επιχείρησης από την Τράπεζα για να αγοραστούν πρώτες ύλες και να ξεκινήσουμε ξανά τη δουλειά. Μας έχει υποσχεθεί ο ΟΑΕΔ και ένα επίδομα 1.000 ευρώ, το οποίο όμως δεν το έχουμε δει ακόμα, γιατί κόλλησε σε γραφειοκρατικές διαδικασίες.

Στην απεργία της Τετάρτης θα συμμετάσχουμε όλοι. Δεν πρέπει να αφήσουμε να περάσουν τα νέα μέτρα. Μας έχουν φτάσει πια στο χείλος του γκρεμού και αν παραδώσουμε τα όπλα θα μας θάψουν κανονικά. Δεν θα τους αφήσουμε».

πηγή

«Κοστούμι» ισοπέδωσης, μισθών, συντάξεων και δικαιωμάτων

Μάχη διαρκείας και σε βάθος χρόνου καλούνται να δώσουν τα συνδικάτα κατά των μέτρων που οριστικοποιεί η κυβέρνηση μέσα στο Σαββατοκύριακο και θα «κλειδώσουν» και τυπικά τη Δευτέρα υπό την παρουσία του επιτρόπου της Κομισιόν Όλι Ρεν που επισκέπτεται τη χώρα μας. Τα εργασιακά, ασφαλιστικά και μισθολογικά δικαιώματα που έχουν κατοχυρωθεί τα τελευταία πενήντα χρόνια έχουν μπει στο στόχαστρο κυβέρνησης και Ε.Ε. και απειλούνται με συνολική κατάρρευση.

Η πρώτη δόση των κυβερνητικών μέτρων (διαδοχικές περικοπές σε μισθούς και επιδόματα) συμπληρώνεται ήδη με νέα, περισσότερο επαχθή, που ενσωματώνονται στο τελικό «πακέτο» που οριστικοποιήθηκε μετά την επίσκεψη του κλιμακίου της τρόικας (Κομισιόν, ΕΚΤ και ΔΝΤ) διαμορφώνοντας ένα «κοστούμι» ισοπέδωσης, μισθών, συντάξεων και εργασιακών δικαιωμάτων. Διαχρονική η άγρια περικοπή μισθών Έτσι μετά την επίσκεψη του Όλι Ρεν, αναμένεται η κυβέρνηση να ανακοινώσει: *Νέο «ψαλίδι» στους μισθούς στον δημόσιο τομέα και τις ΔΕΚΟ που θα αφορά πλέον τα κύρια επιδόματα, αλλά και παροχές (π.χ. έξοδα κίνησης), που συνολικά αγγίζουν το 1,2 δισ. ευρώ για το 2010. Οι περικοπές αυτές θα προσλάβουν μόνιμο χαρακτήρα καθώς θα αποτυπωθούν και στο νέο μισθολόγιο των δημοσίων υπαλλήλων, το οποίο θα δρομολογηθεί αμέσως μετά την ανακοίνωση από την κυβέρνηση της εισοδηματικής πολιτικής την προσεχή εβδομάδα. Πιθανότατα οι περικοπές θα συμπεριλαμβάνουν και τον 14ο μισθό για το 2010, θέμα για το οποίο εγείρονται μέχρι την τελευταία στιγμή ενστάσεις, καθώς υπάρχει ο κίνδυνος να διαταραχθούν πλήρως οι σχέσεις της κυβέρνησης με τη φίλα προσκείμενη πλειοψηφία της ΓΣΕΕ. Είναι άλλωστε το μοναδικό θέμα που έχει χαρακτηρίσει ως «κόκκινη γραμμή» ο πρόεδρος της Συνομοσπονδίας Γ. Παναγόπουλος, καθώς η επέκταση του «παγώματος» των μισθών και στον ιδιωτικό τομέα, θα χρεωθεί εξ ολοκλήρου στους εργοδότες.

Στα 67 η σύνταξη, με επαγγελματικά ταμεία 

Συνέχεια

το ΕΣΡ ξαναχτυπά: η ομοφοβία ως «προστασία των ανηλίκων»

Εθνικό Συμβούλιο Ραδιοτηλεόρασης: η ομοφοβία ως «προστασία ανηλίκων»

Ένα κλασικό «επιχείρημα» που χρησιμοποιούν οι ανά τον κόσμο θεσμικοί φορείς για να καλύψουν την ομοφοβία τους είναι η «προστασία των ανηλίκων». Τα παιδιά πρέπει να προστατευθούν από την έκθεσή τους σε οποιοδήποτε κοινωνικό πρότυπο που είναι διαφορετικό από τηνετεροφυλοφιλία. Έτσι, κάθε άλλος σεξουαλικός προσανατολισμός θεωρείται για τους θεσμικούς ομοφοβικούς ως «επικίνδυνο» πρότυπο για τα παιδιά, χειρότερο ίσως και από την  πορνογραφία.
 
Θυμίζω ότι και στην παράσταση «Ρούσαλκα» της Λυρικής Σκηνής, όπου μέλη της Ορχήστρας αξίωσαν να αφαιρεθεί ένα επί σκηνής φιλί ανάμεσα σε δύο άνδρες, κυκλοφόρησε ένα φυλλάδιο που εξέφραζε τον «προβληματισμό» τους  για την έκθεση των παιδιών σε ένα τέτοιο θέαμα. Ο Συνήγορος του Πολίτη είχε πάντως διαφορετική άποψη, απευθύνοντας μάλιστα και επιστολές στον πρόεδρο της Λυρικής Σκηνής και της Ορχήστρας, όπου επεσήμαινε ότι η παρουσίαση φιλιού ανάμεσα σε άνδρες δεν αποτελεί «ακραία σκηνή» ώστε να δικαιολογεί τέτοιου είδους επέμβαση για την προστασία των ανηλίκων. 
 
Το Εθνικό Συμβούλιο Ραδιοτηλεόρασης έχει επιστρατεύσει κατά καιρούς διάφορες δικαιολογίες για να λογοκρίνει την παρουσίαση της ομοφυλοφιλίας στην ραδιοτηλεόραση. Στην υπόθεση της σειράς «Κλείσε τα μάτια» επέβαλε το 2003 πρόστιμο 100.000 ευρώ στο MEGA CHANNEL για κακές λέξεις που έλεγαν οι ηθοποιοί, αλλά και επειδή δύο από αυτούς αντάλλαξαν ένα φιλί. Ο σταθμός προσέβαλε την απόφαση στο ΣτΕ, το οποίο εξέδωσε την σημαντική απόφαση 3490/2006 στην οποία αναγνωρίστηκε ότι πρόκειται απλώς για την παρουσίαση μιας κοινωνικής πραγματικότητας. 
 

To 2004, το ΕΣΡ συνέχισε την ομοφοβική τακτική του, επιβάλλοντας πρόστιμο στην εκπομπή «Athens Gay and Lesbian Show» της Μαρίας Cyber, θεωρώντας την «αναμφισβητήτως» υποβαθμισμένη (απόφαση 408/2004). Ο λόγος; Διαφήμιζε ένα γκέι μπαρ και μία μάρκα προφυλακτικών. Για το ΕΣΡ, τα γκέι μπαρ και οι διαφημίσεις προφυλακτικών συνιστούν υποβάθμιση!

Το 2007, το ΕΣΡ ασχολήθηκε με την εκπομπή «Ζούγκλα», που πρόβαλε με απαξιωτικό τρόπο στοιχεία από το προφίλ στο gaydar ενός ταξίαρχου, διασύροντάς τον για τον σεξουαλικό του προσανατολισμό. Το ΕΣΡ επέβαλε πρόστιμο στην εκπομπή όχι επειδή εξευτέλισε έναν πολίτη λόγω του σεξουαλικού του προσανατολισμού, αλλά επειδή «ενθαρρύνει τον εξευτελισµό, την κοινωνική αποµόνωση και τις δυσµενείς διακρίσεις εις βάρος προσώπων στα οποία αποδίδονται ιδιορρυθµίες» (απόφαση 241/2007 ). Για το ΕΣΡ, το να έχεις προφίλ στο gaydar συνιστά «ιδιορρυθμία»!

Το 2009 το ΕΣΡ ασχολήθηκε με την εκπομπή «Η Στιγμή της Αλήθειας» και  εστίασε σε αποσπάσματα της εκπομπής που αφορούν την ομοφυλοφιλία παικτών και επέβαλε πρόστιμο στον σταθμό για υποβάθμιση προγράμματος (απόφαση 105-2009). Στο σκεπτικό του αναπαράγει την ίδια πουριτανική και σκανδαλολογική νοοτροπία που διέπει την εκπομπή, ψέγοντάς την επειδή επιδιώκει την «αποκάλυψη των  εκτροπών του, των παρανόµων πράξεών του [παίκτη], των σκανδαλωδών περιστατικών της ζωής του και των ανοµολογήτων επιθυµιών και επιδιώξεών του µε αποτέλεσµα την αποδόµηση της προσωπικότητάς του και τον ευτελισµό του».  (βλ. και άρθρο «Η στιγμή της αλήθειας για το ΕΣΡ» στο 10%).

 
Σύμφωνα με την ημερήσια διάταξη που έχει αναρτηθεί στην ιστοσελίδα http://www.esr.gr, την Τρίτη 2/3/2010 καλείται το MEGA CHANNEL σε ακρόαση στο ΕΣΡ επειδή πρόβαλε την ελληνική κινηματογραφική ταινία «Straight story», μια κωμωδία αναστροφής ρόλων και παρουσίασης ενός κόσμου στον οποίο κυριαρχούν οι ομοφυλοφιλικές σχέσεις και η ετεροφυλοφιλία θεωρείται διαστροφή. Το ΕΣΡ καλεί τον σταθμό με το ερώτημα της «προστασίας των ανηλίκων», μια βασική αρχή του ραδιοτηλεοπτικού δικαίου που προβλέπεται και από το άρθρο 15 του Συντάγματος. 
 
Μήπως μετά από όλα αυτά τα λάθη, το ΕΣΡ είναι σε θέση να αντιληφθεί ότι ο διαφορετικός σεξουαλικός προσανατολισμός δεν θέτει σε κίνδυνο τους ανηλίκους ή θα γίνουμε διεθνώς περίγελως με άλλη μια ομοφοβική απόφασή του;

φυλακές ανηλίκων: ένα σύστημα οργανωμένο για τον αποκλεισμό

Την κατάργηση των φυλακών ανηλίκων και τη δημιουργία εναλλακτικών θεσμών ισότιμης και δημιουργικής ένταξης των παιδιών και των εφήβων στο κοινωνικό σύνολο ζήτησαν οι ομιλητές κατά τη διάρκεια ημερίδας που διοργάνωσε η «Πρωτοβουλία για τα Δικαιώματα των Κρατουμένων», την Πέμπτη, στο πλαίσιο της συζήτησης για την παραβατικότητα των ενηλίκων και τις μορφές αντιμετώπισής. Η συζήτηση επικεντρώθηκε σε δύο θέματα: Το ένα αφορούσε στο σύστημα αντιμετώπισης της παραβατικότητας των ανηλίκων, που -όπως βεβαίωσαν οι ομιλητές- είναι οργανωμένο για τον αποκλεισμό και όχι για την ένταξη. Το δεύτερο ήταν τα μη ουσιαστικά κριτήρια που λαμβάνει υπ’ όψιν του το ποινικό σύστημα ώστε να οδηγήσει κάποιον ανήλικο στη φυλακή. Η άποψη που κυριάρχησε όσον αφορά το σύστημα παραβατικότητας ήταν πως ο εγκλεισμός κάποιου ανηλίκου στη φυλακή αποφέρει μόνο τον κοινωνικό στιγματισμό και την αποξένωση, με φυσικό επακόλουθο την επιστροφή του στη φυλακή και όχι τη σταδιακή κοινωνική επανένταξη του ατόμου, ενώ κρίθηκε απαραίτητη η ανάγκη μεταφοράς του συστήματος από τις αρμοδιότητες του Υπουργείου Δικαιοσύνης. «Σοβαρό ζήτημα είναι το γεγονός πως ασχολούμαστε με τη φυλακή και όχι με την επανένταξη των ανηλίκων στο κοινωνικό σύνολο. Η σημασία του όλου θέματος προκύπτει από την ίδια τη σύνθεση του πληθυσμού ανηλίκων που διοχετεύονται στους ποινικούς θεσμούς, η πλειοψηφία των οποίων προέρχεται από ομάδες κοινωνικά περιθωριοποιημένες. Αυτά τα παιδιά, τελειώνοντας τον εγκλεισμό, που αποτελεί κορύφωση του στιγματισμού, έρχονται αντιμέτωπα με πολύ δυσκολότερες καταστάσεις» δήλωσε στο tvxs η Αφροδίτη Κουκουτσάκη, καθηγήτρια στο τμήμα Κοινωνικής Ανθρωπολογίας του Παντείου Πανεπιστημίου. Οι ομιλητές καυτηρίασαν το γεγονός πως μπορεί να οδηγηθεί στη φυλακή ένα παιδί μόλις 13 χρονών, θέτοντας ζήτημα για αύξηση του ορίου ηλικίας τουλάχιστον στα 16 χρόνια. Παράλληλα, τόνισαν πως θα πρέπει να οργανωθούν δομές τόσο για το Σύστημα Πρόληψης όσο και για το άκρως ελαττωματικό σύστημα κράτησης των ανηλίκων. «Οι φορείς οι οποίοι διαχειρίζονται την κοινωνική υποστήριξη αυτών των ανηλίκων είναι πλημμελώς ανεπαρκείς, στελεχωμένοι και δεν καλύπτουν τις ανάγκες. Από το σύνολο των αποφυλακιζόμενων ένα πολύ μικρό μέρος πάει σε αυτούς τους φορείς. Ο χώρος που υποδέχεται αυτούς τους ανθρώπους είναι ένας χώρος που ευνοεί την υποτροπή και ωθεί τον ανήλικο σε σοβαρή εγκληματικότητα», τόνισε η κ. Κουκουτσάκη. Όσον αφορά τα κριτήρια φυλάκισης η συζήτηση στόχευσε στην αντικειμενικότητα αλλά και στον κοινωνικό ρατσισμό που επικρατεί στις αποφάσεις των δικαστηρίων, λαμβάνοντας υπ’ όψιν πως οι αποφάσεις αλλάζουν και γίνονται πιο «σκληρές» όταν αφορούν ανήλικους που προέρχονται από χαμηλά κοινωνικά στρώματα και ειδικά όταν πρόκειται για περιπτώσεις αλλοδαπών.

Συνέχεια

Στα όρια της κατάρρευσης η ψυχιατρική μεταρρύθμιση

Τις δραματικές καθυστερήσεις στο «Ψυχαργώς» διεπίστωσαν χθες εκ νέου οι ελεγκτές της Ε.Ε.  Έθεσαν θέμα αξιοπιστίας της Ελλάδας

Οριστικά στον «αέρα» κινδυνεύουν να βρεθούν η ψυχιατρική μεταρρύθμιση και η αποασυλοποίηση των ψυχικώς πασχόντων στη χώρα μας, εάν η κυβέρνηση δεν αντιληφθεί επιτέλους ότι δεν υπάρχει άλλος χρόνος για χάσιμο. Αυτό το μήνυμα έδωσαν χθες τα στελέχη της Κομισιόν, τα οποία ήρθαν στην Ελλάδα προκειμένου να ελέγξουν την εφαρμογή του μνημονίου υπουργείου Υγείας – επιτρόπου Κοινωνικών Υποθέσεων της Ε.Ε. Βλ. Σπίντλα για την εξέλιξη του προγράμματος «Ψυχαργώς».

Σύμφωνα με πολύ καλά πληροφορημένες πηγές της «Α», τα στελέχη της Κομισιόν προειδοποίησαν τις ελληνικές αρχές ότι είναι πλέον πολύ πιθανό να περικοπεί μεγάλο μέρος από το κοινοτικό κονδύλι ύψους 400 εκατ. ευρώ το οποίο έχει προϋπολογισθεί ως συνεισφορά της Ε.Ε. στο πρόγραμμα «Ψυχαργώς».

Οι κοινοτικοί ελεγκτές διεπίστωσαν ότι η ψυχιατρική μεταρρύθμιση και η αποασυλοποίηση των ψυχικώς πασχόντων έχουν καθυστερήσει δραματικά στη χώρα μας, σε βαθμό που παρατηρούνται ήδη φαινόμενα παλινδρόμησης σε ασυλιακές πρακτικές.

Επίσης, τα στελέχη της Κομισιόν εξέφρασαν την έντονη δυσφορία τους για το γεγονός ότι οι ελληνικές αρχές δεν έχουν θέσει ακόμη σε εφαρμογή το μνημόνιο υπουργείου Υγείας – Βλ. Σπίντλα, αν και έχουν περάσει…εννέα μήνες από την υπογραφή του στα Χανιά της Κρήτης. Τα στελέχη του κλιμακίου έθεσαν, μάλιστα, με έμφαση θέμα αξιοπιστίας της Ελλάδας έναντι της Ε.Ε.

Ενδεικτικό του ενδιαφέροντος που επιδεικνύει η πολιτική ηγεσία του υπουργείου Υγείας για την ψυχιατρική μεταρρύθμιση και την αποασυλοποίηση των ψυχικώς πασχόντων είναι το γεγονός ότι, στη χθεσινή συνάντηση με το κλιμάκιο της Κομισιόν, το υπουργείο Υγείας εκπροσωπήθηκε μόνο σε επίπεδο προϊσταμένου διεύθυνσης, σε αντίθεση με τα υπουργεία Παιδείας και Απασχόλησης, τα οποία εκπροσωπήθηκαν σε επίπεδο γενικών και ειδικών γραμματέων…

Την ίδια στιγμή, λόγια προκειμένου να κερδίζει χρόνο η κυβέρνηση φαίνεται ότι αποτελούν οι δημόσιες δηλώσεις της Φ. Γεννηματά περί αποπληρωμής των χρεών του 2009 προς τους φορείς της αποασυλοποίησης των ψυχικώς πασχόντων! Η υφυπουργός Υγείας ακύρωσε αιφνιδίως την προχθεσινή συνάντησή της με τους εκπροσώπους του Δικτύου Φορέων Ψυχοκοινωνικής Αποκατάστασης και Ψυχικής Υγείας «Αργώς», καθώς δεν ήταν σε θέση να παρουσιάσει έγγραφη διαβεβαίωση του υπουργείου Οικονομικών από το οποίο να προκύπτει ότι έχει εξασφαλισθεί κονδύλιο ύψους 17 εκατ. ευρώ για την αποπληρωμή των χρεών της κυβέρνησης προς τους φορείς της αποασυλοποίησης για το 2009…

Δίκτυο: Σε κίνδυνο το «Ψυχαργώς»

Σε ανακοίνωσή του, το Δίκτυο «Αργώς» τονίζει μεταξύ άλλων: «Παρά τις θετικές πολιτικές πρωτοβουλίες στο θεσμικό επίπεδο της υφυπουργού Υγείας κας Φ. Γεννηματά και την εξαγγελία της στη Βουλή στις 16 Φεβρουαρίου 2010 ότι ο υπουργός Οικονομικών δεσμεύτηκε προφορικά για την πλήρη κάλυψη των οφειλών του 2009 και για την αύξηση του ποσού για το 2010 στα 85 εκατ. ευρώ, μέχρι σήμερα δεν έχει υλοποιηθεί η δέσμευση και δεν έχει καταβληθεί καμία χρηματοδότηση για το 2010 και δεν έχει καλυφθεί καμία οφειλή για το 2009, διαμορφώνοντας ένα έλλειμμα στις μονάδες Ψυχικής Υγείας άνω των 30 εκατ. ευρώ. Δυστυχώς, η έλλειψη κοινωνικών προτεραιοτήτων από πλευράς υπουργείου Οικονομικών οδηγεί σε διακοπή της ψυχιατρικής μεταρρύθμισης και κάνει ορατό και πάλι τον κίνδυνο επιστροφής των ψυχικά πασχόντων στα ψυχιατρεία, ακυρώνοντας σειρά συμφωνιών με την Ε.Ε. και το σύνολο των δεσμεύσεων της χώρας, που έχει τεθεί σε επιτήρηση για σειρά λαθών και παραλείψεων».

πηγή